نوشته‌ها

سیلیس چیست؟ اهمیت سیلیس در کشاورزی

اهمیت سیلیس در کشاورزی

سیلیس چیست؟ اهمیت سیلیس در کشاورزی امروزه بر هیچ کس پوشیده نیست. چرا که این عنصر به عنوان یک کود مفید اثرات شگرفی بر افزایش مقاومت گیاهان دارد و در سبد کودی کشاورزان باید مورد توجه قرار بگیرد.

 

سیلیس به عنوان یک عنصر بسیار مهم و مفید در کشاورزی

 

عنصر سیلیسیوم با علامت اختصاری (Si)

ازجمله عناصر میکرو و کم مصرف دربین سایر عناصر محسوب می‌شود که کاربرد آن دارای خواص و مزایای فراوانی برای گیاهان می‌باشد.

 

اهمیت سیلیس در پیشگیری از بیماری‌های قارچی

 

سیلیس دومین عنصر از نظر فراوانی در خاک هست.

اگر چه بیشتر خاک ها غنی از سیلیس بوده‌اند، اما گذر زمان و کشت‌های مکرر باعث کاهش میزان قابل جذب این عنصر در خاک گشته است. بنابراین مصرف کودهای حاوی سیلیس تکمیلی نیاز می‌باشد.

 

برای درک بهتر مسئله و اهمیت سیلیس در کشاورزی

یک مثال ساده کمک زیادی می‌کند. یک هکتار برنج با میزان عملکرد 5 تن دانه در هکتار در یک‌سال بین 230 تا 470 کیلوگرم سیلیس از خاک جذب می‌کند.

 

سیلیس چیست؟ اهمیت سیلیس در کشاورزی

اهمیت سیلیس در برنج

 

سیلیس چیست؟ اهمیت سیلیس در کشاورزی

این عنصر جزء عناصر مفید برای گیاهان است.

سیلیسیوم باعث ایجاد مقاومت به تنش های زنده و غیر زنده می‌شود. امروزه استفاده از سیلیکات در خاک کشاورزی در ژاپن و کره رایج شده است، میزان مصرف سالیانه این ماده در این دو کشور به ترتیب معادل 1 میلیون تن و 400 هزار تن می‌باشد.

 

 

عنصر سیلیس با ایجاد یک لایه کوتیکولی روی برگ و ساقه و همچنین رسوب کردن در فضای بین سلولی باعث افزایش مقاومت و تحمل گیاه به آفات می‌گردد.

 

برای درک بهتر این مطلب

فرض کنید قرار است روی یک دیوار خط بکشید اگر جنس دیوار از گچ (نرم) باشد به راحتی خراش ایجاد می‌شود و خسارت وارد می‌شود. اما اگر جنس این دیوار از سنگ باشد (سخت و ضخیم) نمی‌توانید به راحتی خراشی ایجاد کنید. سیلیس با تقویت دیواره سلولی و لایه کوتیکولی همچین اثری در افزایش مقاومت ایجاد می‌کند.

 

سیلیس با تقویت دیواره سلولی و لایه کوتیکولی باعث افزایش مقاومت گیاه می‌گردد.

 

اهمیت سیلیس در پیشگیری از بیماری‌های قارچی

سیلیس و ایجاد لایه ضخیم در سطح گیاه

 

سیلیس چیست؟ اهمیت سیلیس در کشاورزی

افزایش مقاومت به تنش‌های محیطی

سیلیس با کنترل تبخیر و تعرق در گیاه، و افزایش ضخامت دیواره سلولی باعث افزایش مقاومت گیاه به تنش‌های محیطی مثل گرما، خشکی، آفتاب سوختگی، ترک خوردگی و کم آبی می‌شود.

 

افزایش مقاومت به بیماریهای‌ها

سیلیسیم با تقویت دیواره سلولی و افزایش ضخامت کوتیکول، مانع نفوذ هیف قارچ و توسعه آن شده، بنابراین باعث افزایش مقاومت و تحمل گیاه به بیماری‌های قارچی می‌گردد.

اهمیت سیلیس در کشاورزی

اهمیت سیلیس در پیشگیری از بیماری‌های قارچی

 

افزایش مقاومت به آفات

بسیاری از آفات دارای قطعات دهانی زننده- مکنده مثل زنجره‌ها، پسیل‌ها، شته‌ها، کنه‌ها، تریپس‌ها و … با قراردادن خرطوم خود در فضای بین سلولی از شیره گیاهی تغذیه می‌کنند.

استفاده از کودهای حاوی سیلیس با تقویت دیواره سلولی و رسوب در فضای سلولی مانع خوبی برای تغذیه این دسته حشرات مانند کرم ساقه خوار برنج می‌باشد.

همچنین بسیاری از لارو حشرات با داشتن قطعات دهانی جونده از برگ و ساقه و چوب گیاهان تغذیه می‌کنند که در این دسته برگ‌خوارها، پوست‌خوارها و چوب‌خوارها قرار می‌گیرند. خوش‌بختانه مصرف درست و به موقع سیلیس با تقویت دیواره سلولی برگ، ساقه و چوب و همچنین افزایش غلظت شیره گیاهی سد محکمی در برابر این دسته از آفات است.

 

افزایش فتوسنتز و کاهش ورس

سیلیس با افزایش استحکام ساقه، ایجاد حالت عمودی در قرارگیری برگ‌ها و همچنین افزایش قابل توجه سطح برگ‌ها سبب می‌شود راندمان جذب نور توسط گیاه بالا رفته، باعث افزایش میزان فتوسنتز گشته و همچنین امکان کاشت با تراکم بیشتر را فراهم می‌کند. از سویی دیگر سیلیس با افزایش استحکام دیواره سلولی و بهبود ایستادگی و عمودتر شدن ساقه گیاهان بر خلاف عنصر ازت باعث افزایش مقاومت گیاهان زراعی به ورس و خوابیدگی می‌شود.

اهمیت سیلیس در کشاورزی

اهمیت سیلیس در افزایش تعادل بین مواد غذایی و کاهش مسمومیت گیاه

سیلیس باعث افزایش مقاومت گیاهان به مسمومیت عناصری مثل آلومینیوم، آهن و منگنز به خصوص در خاک‌های شمالی کشور می‌گردد.

وجود سیلیسیم در محلول های غذایی جذب و انتقال عناصر غذایی ماکرو و میکرو را تحت تاثیر قرار می‌دهد. تغذیه با کودهای سیلیس‌دار، جذب عنصر روی را در شرایط کمبود آن درخاک (به ویژه اگر بیش بود فسفر در خاک وجود داشته باشد). افزایش می‌دهد.

یکی از مهم ترین مزایای استفاده از کودهای مایع سیلیس‌دار، کاهش آبشویی کودهای نیتروژنه و افزایش کارآیی استفاده از آن توسط گیاه می‌باشد.

سیلیسیم سبب افزایش قابلیت استفاده از فسفر و کاهش قابلیت استفاده بیش از حد از نیتروژن برای گیاه می‌شود و همچنین سیلیسیم تجمع سمی فسفر را درون سلول‌های گیاهی کاهش داده و از بروز کمبود‌های عنصر روی ناشی از زیادی فسفر جلوگیری می‌کند.

 

کاهش استرس نمک و شوری در گیاهان

یکی از نقش‌های خیلی مهم استفاده از کودهای حاوی سیلیس، کاهش خسارت ناشی از تجمع نمک و شوری خاک می‌باشد. گزارشات علمی نشان داده است که تغذیه با کودهای حاوی سیلیس، جذب سدیم در برنج، گندم و جو کاهش می‌یابد. و به این طریق به افزایش عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی کمک شایانی می‌کند.

 

اثر سیلیس در افزایش جذب عنصر بور و ماندگاری بیشتر محصولات کشاورزی

سیلیسیم با کمک به افزایش جذب عنصر بور سبب افزایش ماندگاری میوه، افزایش عیار، قند و بریکس میوه می‌گردد. یکی از عارضه‌های مهم در چغندرقند بیماری قلب سیاه یا پوسیدگی ریشه چغندر می‌باشد که علت اصلی آن عدم جذب بور در گیاه چغندرقند می‌باشد. استفاده صحیح و به موقع از سیلیس ضمن بالا بردن افزایش جذب بور در چغندرقند با افزایش مقاومت گیاه به بیماری‌ها تاثیر شگرفی بر کاهش بیماری قلب سیاه چغندرقند دارد.

 

کاهش آلودگی محیط زیست و سمیت گیاه

کاربرد سیلیس در محصولات کشاورزی چون هیچ پسماندی در محصول قابل مصرف و محیط زیست برجای نمی‌گذارد به عنوان یک عنصر مفید و تاثیرگذار در برنامه مدیریت تلفیقی آفات و بیماری‌های گیاهی به حساب می‌آید. به گونه ای که این ماده غذایی برخلاف بسیاری از سموم فاقد دوره کارنس بوده و بدون نگرانی از باقی‌مانده سم می‌توان محصولات کشاورزی را روانه بازار یا مصرف نمود.

سیلیس چیست؟ اهمیت سیلیس در کشاورزی5

اهمیت سیلیس در کاهش آلودگی محیط زیست و سمیت گیاه

 

افزایش ماندگاری و انبارداری محصولات کشاورزی

استفاده به‌موقع از سیلیس در سبزی‌جات برگی مثل شاهی، ریحان و … به دلیل افزایش سطح برگ و ضخامت برگ، علاوه بر افزایش مقاومت این گیاهان به آفات، بیماری‌ها سبب گشت ماندگاری این محصولات بیشتر شده و دیرتر پلاسیده و فاسد شوند.

 

چه نوع کودهایی برای تامین سیلیس کارایی دارند؟

کودهای حاوی سیلیس در بازار عموما به صورت مایع و با فرمول سیلیکات پتاسیم می‌باشند که ضمن تامین سیلیس با دارا بودن پتاس اثر سینرژیستی عالی ایجاد کرده و باعث افزایش مقاومت، ماندگاری، کمیت و کیفیت محصول می‌گردد.

 

زمان مصرف کودهای حاوی سیلیس

کودهای سیلیکات پتاسیم از زمان 8 برگی گیاه تا زمان برداشت به فاصله هر 20 روز قابلیت مصرف به صورت کودآبیاری و محلول‌پاشی دارند. در حالت کودآبیاری هر مرتبه بین 8 تا 10 لیتر در هکتار و محلول‌پاشی هر بار 3 لیتر در هزار لیتر آب توصیه می‌گردد.

 

نحوه مصرف کودهای حاوی سیلیس

از آن‌جا که کودهای حاوی سیلیس دارای غلظت بالایی می‌باشند، ابتدا باید در یک ظرف کوچک با آب رقیق شده و به خوبی هم زده شوند و سپس به تانک سمپاشی اضافه گردند.

نکته مهم در مصرف این کودها رعایت نسبت 1 به 300 می‌باشد یعنی به ازای هر یک لیتر سیلیکات پتاسیم حداقل 300 لیتر آب باید مصرف شود تا سیلیس به خوبی رقیق شده و اثر لازم را بگذارد.

 

اختلاط کودهای حاوی سیلیس

کودهای سیلیکات پتاسیم امکان اختلاط با سایر سموم و کودها را ندارند و تا حد امکان از اختلاط آن‌ها خودداری نمایید. همچنین سیلیکات پتاسیم با عنصر کلسیم رقابت دارد و از مصرف آن در زمان نیاز زیاد گیاه به کلسیم مثل زمان ارزنی‌شدن تا عدسی شدن پسته به جد خودداری نمایید.

 

ممنون که تا پایان این مقاله با ما همراه بودید لطفا نظرات ارزشمند و تجربیات مفید خودتان را در قسمت نظرات بنویسید تا ما و سایر دوستان از دانسته‌های گران‌بهای شما بهره مند شویم.

دفتر شرکت فارسا: 33303266-023

 کارشناس تغذیه: 09191325193

با سپاس

محمدرضا اخلاقی- گیاهپزشک

یک فکر در مورد “سیلیس چیست؟ اهمیت سیلیس در کشاورزی

  1. شقایق گفت:

    خدا قوت مهندس عزیز بابت مطالب ارزنده و وقتی که برای آموزش دیگران میزارید ازتون سپاسگزارم.

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود و سپاس از توجهتون

    2. امید گفت:

      سلام سپاس گزارم از وقتی که گذاشتید بابت مطالب مفیدتون . فقط چه مقدار و طرز استفاده رو بگید ممنونم

      1. فارسا ارگانیک گفت:

        درود بر شما و توجهتون- میزان استفاده در هکتار به همراه آب آبیاری 8 تا 10 لینر و در محلول پاشی 3 تا 4 لیتر در هزار لیتر آب

  2. اسماعیل الله قلی گفت:

    سلام.خواهش میکنم مطالبی در موردنحوه وچگونگی افزابش برداشت محصولات یونجه.جو.گندم.سیر.خیار.هم اطلاع رسانی کنید ممنون

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود بر شما انشاله در برنامه داریم

  3. اسماعیل الله قلی گفت:

    خوبه

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      ممنون

  4. غلامرضا زین الدینی زاده گفت:

    درود مهندس جان عالی بود ، خدا قوت

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود بر شما سپاس از لطفتون

  5. مهدی موسوی گفت:

    سپاس مهندس جان عالی بود
    بخش کشاورزی ایران زمین به وجود چنین افرادی همانند شما نیازمند است
    خدا قوت

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود و سپاس از لطف و توجه شما

  6. یگانه گفت:

    سلام جناب مهندس،ممنون از این که بدون چشم داشت تجربیات خودتون رو در اختیار همگان قرار میدهید

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود دوست عزیز سپاس از شما که پیگیر مطالب علمی هستید

  7. رامین گفت:

    سلام در موقعی که میوه روی درخت هست و نیاز به کلسیم داره و در عین حال در فصل گرم مورد هجوم پسیل و کنه قرار میگیره چطور باید بصورت همزمان از کلسیم و سیلیس استفاده کرد؟

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود چند روز بین مصرف سیلیس و کلسیم فاصله بگذارید

  8. محمد عزیزیان گفت:

    سلام خدا قوت خسته نباشید دست مریزاد با این مطالب علمی و سود آورتان

  9. ساراحضرتی گفت:

    سلام وعرض ادب مثل همه مقاله ها بسیارمفید وکاربردی بود ممنون

  10. Roohollahasadi گفت:

    سلام بر مهندس اخلاقی عزیز بسیار عالی بود

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود، سپاس از شما دوست گرامی

  11. Roohollahasadi گفت:

    سلام بر مهندس اخلاقی عزیز بسیار عالی بود .خسته نباشی

  12. ترانه گفت:

    درود . بسیار عالی و کاربردی. خدا قوت

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود و سپاس دوست عزیز

  13. نیک سیرت گفت:

    سلام اشکال دارد از محلول های فقط سیلیس به جای سیلیکات پتاسیم استفاده شود؟

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود بعید میدانم سیلیس خالی جذب شود

  14. رامین گفت:

    سلام برای مبارزه با نماتدهای بزرگ ریشه (به اندازه بند انگشت) مصرف سیلیس باید بصورت آبکود باشه یا محلولپاشی ؟ ضمناً من از آمونیوم فسفات هم کنار ریشه استفاده کردم.

  15. حمزه گفت:

    سلام جناب اخلاقی سیستم تفکرات شما در علم کشاورزی در حد پرفسوری هست ما کشاورزان میگیم مهندس
    ایشالله بتونم از زحمات شما به نحو احسنت استفاده کنیم
    پاینده و برقرار باشید

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود و سپاس از لطف شما سیستم شرکت فارسا موثر است نه شخص

  16. ابهری گفت:

    سلام و خداقوت خدمت شما
    ممنون از تلاشتون.

    1. فارسا ارگانیک گفت:

      درود و سپاس از همراهی شما

  17. حسین غلامی شیری گفت:

    درود مهندس برا بادم و هلو هم میشه استفاده کرد چه مقدار ؟

  18. جلیل شکاری گفت:

    سلام و عرض ادب
    بسیار عالی، کامل و آموزنده بود. واقعا از این وقتیکه به منظور اعتلا و پیشرفت صنعت کشاورزی می‌گذارید کمال تشکر را دارم. ممنون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *